Kürt halkının kolektif hafızasında yer edinen Newroz’lardan biri de kuşkusuz 1992 yılındaki Cizre Newroz’udur. Devlet güçlerinin saldırıları sonucu o sene Cizre ve Şırnak’ta 57 insan öldü, yüzlercesi yaralandı. Cizre Newrozu böylece bir katliam ama aynı zamanda da serhildan olarak tarihe geçti. O serhildana giden süreci, Türk devlet güçlerinin 21 Mart 1992’deki saldırılarına karşı direnişi ve sonrasını, Cizre Newrozu’nun tanığından dinledik. Hatta tanık kelimesi biraz hafif kalır, Hasan Baykara ya da tanıdığımız ismiyle Weliyê Botî, 1992 yılında bizzat Cizre’deki Newroz koordinesinde yer aldı. Ayrıca HEP İlçe Başkanıydık. Katliamdan sonra ülkesini terkedip yurtdışına gelmek zorunda kaldı. Hala da Almanya’da yaşıyor. Cizre serhildanını, 20. yıldönümünde Ondan dinledik.
Newroz ve Cizre’den söz edildi mi, akıllara hemen 92 yılı gelir. İsterseniz o güne geçmeden, serhildana giden süreci anımsayalım.
1984’ten, yani Eruh ve Şemdinli’den sonra kırsalda barınamayan devlet taraftarları yoğun bir şekilde Cizre’ye göç etmeye başladı. O dönemde Cizre’deki yurtseverler olarak çarşıya çıkmaktan dahi korkardık. Selam versek bir bela, vermezsek akşam polis kapımızda. Sonra oranın sosyokültürel yapısı aniden değişmeye başladı. 1986-87’den sonra, özellikle de Silopi’de 6 köylünün öldürülmesinin ardından köylerdeki yurtseverler de ilçe merkezine göç etmeye başladı. Diyebilirim ki 1988’in başına kadar Mit’çiler, korucular, devlet adamları Cizre’de cirit atıyordu. Hatta bazıları ‘Ay yıldızlı bayrak sallanıncaya kadar Cizre’nin kralı benim’ diyordu. Gerçi sonra hepsini temizlediler.
Yurtsever köylülerin merkeze göçü ile birlikte Cizre kendi komitelerini kurmaya, örgütlenmeye başladı. Cizre böyle yurtsever bir konuma gelebildi. İlk Newroz ise 1990 yılında çok gizli bir şekilde, gruplar
